هیپوگلیسمی چیست و چه علائمی دارد + نحوه درمان

هیپوگلیسمی که با عنوان افت قند خون شناخته می شود، زمانی روی می دهد که مقدار قند خون کاهش شدیدی بیابد. این عارضه در بین افراد مبتلا به دیابت که از انسولین خوراکی و یا داروهای دیابت خوراکی استفاده می کنند، شایع می باشد. با روژان همراه شوید.

 

علت و علائم هیپوگلیسمی

علت هیپوگلیسمی

در توضیح علت هیپوگلیسمی باید عنوان کرد، در شرایط زیر احتمال بروز این عارضه وجود دارد:

  1. مصرف زیاد انسولین (یا داروهای دیابت خوراکی که سبب ترشح انسولین می شود)
  2. عدم مصرف غذای کافی
  3. ورزش شدید بدون مصرف میان وعده مناسب
  4. فاصله طولانی بین وعده های غذایی
  5. نوشیدن الکل زیاد (اگر چه مصرف متوسط الکل، نیز احتمال این عارضه را در افراد مبتلا به دیابت نوع ۱ به دنبال دارد)

علائم هیپوگلیسمی در افراد مختلف متفاوت می باشد و در طول زمان نیز می تواند تغییر کند. در مراحل اولیه علائم هیپو گلیسمی بدین قرار است:

  • تعریق
  • احساس گرسنگی
  • احساس اضطراب
  • لرزش

در صورت عدم درمان، علائم هیپوگلیسمی تشدید می شود:

  • دشواری در راه رفتن
  • ضعف
  • عدم دید واضح
  • گیجی
  • تشنج یا ناهشیاری
  • تغییر رفتار غیر معمول

در این شرایط بهتر است مقدار قند خون اندازه گیری شود. اگر میزان قند خون برای مدت طولانی بالا بماند ممکن است علائم هیپو گلیسمی زمانی مشخص شود که قند خون شما نزدیک به ۱۰۰ میلی گرم در دسی لیتر باشد. هر چه قند خون بهتر کنترل شود، آستانه قند خون پایین یا هیپو گلیسمی نیز کاهش می یابد.

انواع هیپوگلیسمی

انواع هیپوگلیسمی

در برخی شرایط ممکن است فرد علائم اولیه هیپوگلیسمی را تجربه نکند و پاسخ مناسبی را نشان نداده در نتیجه زمانی متوجه افت قند خون می شود که علائم شدید هیپو گلیسمی آغاز شده باشد. در این شرایط احتمال بروز علائمی مانند تشنج وجود دارد. وقوع چنین نوعی از هیپوگلیسمی در افرادی شایع است که به مدت بیش از ۵ تا ۱۰ سال به دیابت نوع ۱ مبتلا هستند. احتمال بروز هیپو گلیسمی و هیپوگلیسمی که به طور ناهشیارانه روی می دهد، در افرادی نیز شایع می باشد که تحت درمان شدید با انسولین قرار دارند.

  • افرادی که از الکل زیاد استفاده می کنند، افرادی که خسته می باشند و یا افرادی که از داروهای بتا بلاکر برای کنترل فشار خون بالا استفاده می کنند، ممکن است متوجه علائم هیپو گلیسمی نشوند، زیرا ممکن است علائم هیپو گلیسمی را با موارد دیگری اشتباه بگیرند.
  • احتمال وقوع هیپو گلیسمی که به طور ناهشیارانه روی می دهد، در افراد سالمند مبتلا به دیابت نیز شایع می باشد که از برخی داروهای خوراکی ضد دیابت استفاده می کنند و به مشکلاتی مانند بیماری های قلبی و کلیوی نیز دچارند.
  • هیپوگلیسمی شبانه یکی دیگر از انواع هیپو گلیسمی می باشد که در آن افت قند خون به هنگام خواب روی می دهد و سبب اختلال در خواب می شود، اما اغلب ناشناخته باقی می ماند. هیپو گلیسمی شبانه نیز نوعی از هیپوگلیسمی می باشد که در حالت ناهشیار روی می دهد. بنابراین اگر دچار هیپوگلیسمی شبانه می شوید، احتمالا علائم هشدار دهنده که نیاز به درمان را نشان می دهد، تجربه نخواهید کرد. هیپوگلیسمی شبانه به دشواری تشخیص داده می شود و احتمال بروز هیپوگلیسمی را در طول ۴۸ تا ۷۲ ساعت آینده افزایش می دهد.

پیشگیری و درمان هیپوگلیسمی

درمان هیپوگلیسمی

پیشگیری از هیپوگلیسمی:

بهترین راه برای پیشگیری از هیپوگلیسمی، مانیتور میزان قند خون و آمادگی برای درمان اورژانسی هیپوگلیسمی در موارد لزوم می باشد. فرد بیمار و نزدیکان او باید علائم هیپو گلیسمی را بشناسند و همیشه قرص گلوکز، آب نبات یا سایر منابع کربوهیدرات سریع العمل را با خود همراه داشته باشند. هیپو گلیسمی تجربه ای ترسناک و ناخوشایند می باشد. این تجربه فرد را نسبت به اپیزودهای آینده نگران خواهد کرد، در نتیجه ممکن است سبب افزایش مقدار قند خون شود و احتمال بروز عوارض بلند مدت را به دنبال داشته باشد. آموزش لازم درمورد تعریف هیپوگلیسمی، انواع هیپوگلیسمی و علائم هیپوگلیسمی می تواند بسیار موثر واقع شود. به این ترتیب احتمال شناسایی به موقع علائم هیپوگلیسمی تقویت می شود. فراموش نکنید که می توانید ترس ها و اضطراباتی را که در مورد هیپو گلیسمی در ذهن دارید، با پزشک متخصص خود در میان گذارید.

درمان هیپوگلیسمی:

وقتی احساس می کنید که قند خون پایین آمده باید فورا مقدار آن را اندازه گیری کنید. اگر دستگاه کنترل کننده قند خون در اختیار ندارید و علائم هیپو گلیسمی را در خود احساس می کنید، باید فورا به سراغ درمان هیپوگلیسمی بروید. درمان هیپوگلیسمی مخصوصا زمانی که مقدار قند خون کمتر از ۴۰ میلی گرم در دسی لیتر می باشد، بسیار اهمیت دارد:

  1. اگر مقدار قند خون ۵۱ تا ۷۰ میلی گرم در دسی لیتر می باشد، ۱۰ تا ۱۵ گرم کربوهیدرات سریع العمل مانند آبمیوه و یا آبنبات استفاده کنید.
  2. اگر قند خون کمتر از ۵۰ میلی گرم در دسی لیتر می باشد، ۲۰ تا ۳۰ گرم کربوهیدرات سریع العمل مصرف کنید.

این مقدار خوراکی قند خون را به اندازه مناسبی افزایش می دهد، بدون آنکه سبب افزایش نامناسب قند خون شود. در این شرایط از مصرف غذاهای حاوی چربی و پروتئین اجتناب کنید، زیرا توانایی بدن در جذب قند این ترکیبات بسیار آهسته است. پس از مصرف خوراکی بعد از ۱۵ دقیقه دوباره قند خون را چک کنید و در صورت نیاز درمان را تکرار کنید. اگر قرار است وعده غذایی بعدی را در زمان طولانی مصرف کنید، بهتر است میان وعده مناسب مانند کراکر با پنیر استفاده کنید. از پرخوری بپرهیزید زیرا سبب افزایش بیش از حد قند خون و اضافه وزن می شود.

درمان اورژانسی هیپوگلیسمی:

  • اگر مقدار قند خون بسیار پایین باشد، بهتر است یکی از نزدیکان بیمار که علائم هیپوگلیسمی شدید را می شناسد و آموزش های لازم را دریافت کرده وارد عمل شود.
  • در این شرایط تزریق گلوکاگون می تواند علائم شدید مانند تعریق و تشنج را متوقف کند.
  • گلوکاگون هورمونی است که سبب افزایش سریع قند خون می شود.
  • گلوکاگون در کیت های اورژانسی موجود می باشد و با نسخه پزشک نیز از داروخانه قابل تهیه است. اطرافیان بیمار بهتر است قبل از موقعیت اورژانسی نحوه استفاده و تزریق گلوکاگون را بیاموزند.
  • در شرایط اورژانسی باید کیت تزریق گلوکاگون در دسترس بوده، تاریخ مصرف گلوکاگون منقضی نشده باشد و اطرافیان خونسردی مناسب خود را حفظ کنند.
  • کیت منقضی شده را باید دور بیندازید، اما بعید است استفاده از گلوکاگون منقضی شده ضرری به دنبال داشته باشد.
  • گلوکاگون به داخل شکم یا ران تزریق می شود و محل تزریق و تکنیک تزریق مشابه با تزریق انسولین می باشد.

منبع




دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *