Blue light چیست و چرا باعث بی خوابی می‌شود؟

Blue light چیست و چرا باعث بی خوابی می‌شود؟

این روزها کسی نیست که در معرض خطرات بلولایت Blue light قرار نگیرد ؛ چون الان دیگه تقریبا همه حداقل یک گوشی موبایل دارند ! متاسفانه خیلی از کاربران اطلاع ندارند که نمایشگر دستگاه های الکترونیکی مثل گوشی موبایل و لپ تاپ از خود بلولایت Blue light ساطع می کنند و ممکن است اثر بسیار مخرب و جبران ناپذیری روی سلامتی شان داشته باشد.

بلولایت Blue light یا نور آبی چیست ؟

نور خورشید از چند طیف نوری با رنگ های قرمز ، نارنجی ، زرد ، سبز و آبی تشکیل شده است . البته مابین این طیف های نوری ، نورهایی با رنگ های کم رنگ تر ( مشتق از رنگ های اصلی ) هم وجود دارند . مجموع این نورهای رنگی « نور سفید » یا همون « نور خورشید » رو تشکیل میدهند . بعضی از این طیف ها نور های قابل رویت یا visible هستند یعنی ما انسان ها می توانیم این نور ها را ببینیم ؛ ما رنگ ها را با همین نور های قابل رویت درک میکنیم . بعضی از این نور ها هم غیر قابل رویت یا invisible هستند یعنی چشم انسان نمی تواند این طیف ها را ببیند و درک کند اما این نور ها روی بدن ما می توانند تاثیر بگذارند .

۱

نور از ذرات بسیار ریز الکترومغناطیسی ( الکترومگنتیک electromagnetic ) تشکیل شده که در امواج حرکت میکند . این امواج می توانند انرژی رو منتشر کنند . طول موج با انرژی رابطه معکوس دارد . یعنی هر چقدر طول موج بیشتر باشد ، انرژی کمتر است و هر چی طول موج کمتر باشد انرژی بیشتر می شود . هر طول موج با یک رنگ مشخص می شود . هر چقدر به سمت رنگ قرمز حرکت میکنیم طول موج بیشتر می شود ، در نتیجه انرژی کمتری هم دارد اما هر چی به سمت نور آبی حرکت کنیم طول موج کمتر می شود و در نتیجه انرژی بیشتر می شود . در بین نور های قابل رویت ،  نور آبی طول موج بسیار کوتاه تری دارد و به همین دلیل انرژی زیادی تولید می کند

منابع نور آبی یا بلولایت

۲

بلولایت در همه جا هست اما نور خوشید مهم ترین منبع نور آبی یا بلولایت به حساب می آید . اما به غیر از خورشید منابع غیر طبیعی دیگری هم وجود دارند که در طول شبانه روز ، بلولایت زیادی را منتشر می کنند مثه لامپ های فلورسنت ( همون لامپ کم مصرف پیچ پیچی ) ، لامپ های LED و نمایشگر دستگاه های الکترونیکی مثه گوشی موبایل ، لپ تاپ ، تبلت ، تلویزیون ، مانیتور کامپیوتر و… . اگرچه میزان نور آبی که از نمایشگر ها ساطع می شود به مراتب کمتر از نور خورشیده اما چون ما در طول روز مدت زمان زیادی رو با این دستگاه ها کار می کنیم ، تاثیر این نمایشگر ها روی بدن ما خیلی خطرناک تره ! در ادامه این خطرات رو خدمت تون توضیح میدم .

فواید و مزایای بلولایت blue light یا نور آبی

۳

نور آبی یا همون بلولایت Blue light برای بدن ما بسیار ضروریه . نور آبی که ما در طول روز از طریق نور خورشید دریافت می کنیم به ما کمک می کند تا در طول روز ( تا زمانی که آفتاب هست ) سرحال تر و البته هوشیار تر باشیم . توصیه می کنم در طول روز حداقل نیم ساعت زیر نور خورشید باشید چون هم ویتامین D مورد نیاز بدن تامین می شود و هم اینکه بلولایت نور خورشید می تواند شما رو سرحال و متمرکز نگه دارد . اما بلولایت بعد از تاریک شدن هوا خطرات زیادی دارد که در ادامه خدمت تون عرض میکنم .

 

خطرات نور آبی یا بلولایت برای چشم انسان

چشم انسان یک سیستم بسیار پیچیده است . ساختار جلوی چشم یک انسان بالغ می تواند بیش از ۹۹ درصد اشعه های UV یا فرابنفش رو خنثی کنی ! چشم انسان یک لایه شفاف دارد به نام قرنیه ( Cornea ) که این لایه با کمک لنز یا همون عدسی می توانند پرتوهای نور رو بشکنند و به سمت شبکیه متمرکز کنند .

اگرچه میزان زیادی از پرتوهای خطرناک توسط این ساختار پیچیده فیلتر میشن اما استفاده از عینک آفتابی ۱۰۰درصد ضروریه در غیر اینصورت در طولانی مدت میتواند عوارض خطرناکی داشته باشد مثه آب مروارید ، برف کوری و یا حتی سرطان ! اما متاسفانه چشم انسان نمیتواند نور آبی رو به خوبی UV فیلتر کنه به همین دلیل نور آبی یا بلولایت به شبکیه میرسه ! این مسئله می تواند بسیار خطرناک باشد .

طبق تحقیقات دانشمندان در آزمایشگاه ها نشون داده که قرار گرفتن بیش از حد در معرض بلولایت می تواند به سلول های حساس به نور در شبکیه آسیب های جدی بزنه و شاید حتی به بیماری « Macular degeneration » یا « تباهی لکه زرد » منجر بشه و ممکنه حتی فرد برای همی شود بیناییش رو از دست بده ! و باز هم تحقیقات دیگه ای نشون داده که نور آبی نمایشگر دستگاه های الکترونیکی مثه موبایل و لپ تاپ می توانند احتمال ابتلا به بیماری خطرناک Macular degeneration رو افزایش بدن ! اگر عمل آب مروارید روی چشم تون انجام شده حتما با پزشک تون مشورت کنید که چطوری باید از دستگاه های دیجیتال استفاده کنید به دلیل اینکه بلولایت برای افرادی که مشکل آب مروارید دارند بسیار خطرناک تره !

بلولایت Blue light یا نور آبی می تواند باعث بی خوابی شبانه بشه !

۴

اما خطرات بلولایت به همین جا ختم نمی شود ! یکی از مهم ترین دلایل بی خوابی شبانه بلولایت ناشی از نمایشگر های گوشی موبایل و کامپیوتر و تلویزیونه ! با تاریک شدن هوا هورمونی در بدن ما ترشح می شود به نام ملاتونین Melatonin این هورمون نقش بسیار مهمی در سیستم خواب ما دارد . به طور طبیعی با تاریک شدن هوا هورمون ملاتونین در بدن ما آزاد می شود و بعدش ما کم کم احساس خواب آلودگی می کنیم و در نهایت خواب مون میگیره . میزان ملاتونین در نیمه های شب به حداکثر میرسه و همین دلیل در حالت طبیعی ما نیمه شب دیگه غرق خواب میشیم .

اما هر چی به طلوع آفتاب نزدیک تر میشیم میزان ترشح ملاتونین کاهش پیدا می کند و در نتیجه ما کم کم به طور اتوماتیک از خواب بیدار میشیم . در طول روز ملاتونین در بدن ما ترشح نمی شود تا ما بتوانیم متمرکز باشیم . در واقع ملاتونین ساعت خواب شبانه ما رو تنظیم می کند و اگر این هورمون در بدن ما ترشح نشه ما اصلا نمیتوانیم بخوابیم . بی خوابی عوارض بسیار خطرناکی دارد مثه فشار خون بالا ، دیابت ، ضعف حافظه و تمرکز، مشکلات عصبی و خیلی مشکلات دیگه . حالا اینا چه ربطی به بلولایت دارد ؟! ربطش اینه که بلولایت یا نور آبی ناشی از ترشح هورمون ملاتونین شدیدا جلوگیری می کند .

همونطور که خدمت تون عرض کردم نمایشگر دستگاه های الکترونیکی مثه گوشی موبایل ، تبلت ، مانیتور کامپیوتر دسکتاپ ، لپ تاپ و تلویزیون ، بلولایت زیادی از خودشون ساطع می کنند و به همین دلیل شبایی که زیاد با لپ تاپ یا گوشی تون کار می کنید ممکنه تا صب خواب تون نگیرد . متاسفانه اعتیاد به شبکه های اجتماعی و تعییر وضعیت مشاغل باعث شده خیلی از کاربران حتی تو رخت خواب شون هم از گوشی یا لپ تاپ استفاده کنند .

روش های از بین بردن بلولایت ناشی از دستگاه های الکترونیکی

خوشبختانه برای جلوگیری یا حداقل کاهش خطرات نور آبی راه کار های بسیار ساده ای وجود دارد که اگر واقعا رعایت کنید مشکلی براتون پیش نمیاد . حتما این توصیه ها رو جدی بگیرید . سلامتی نعمت بزرگیه ، قدرشو بدونیم !

بعد از تاریک شدن هوا از گوشی و کامپیوتر کمتر استفاده کنید !

آقا بخدا تو این اینستاگرام و تلگرام خبری نیست . انقدر خودتونو به گوشی وابسته نکنید . تلویزیون هم که کلا هیچ برنامه مفیدی ندارد . خواهش میکنم ازتون شبا کمتر با گوشی تون سر و کله بزنید . به جاش کتاب بخونید یا با خانواده باشید و خوش بگذرونید . تماشای تلویزیون هم زمان تونو میگیره ( زمان = عمر ) و هم به چشماتون آسیب میزنه و هم می تواند باعث بی خوابی بشه . تو کشورهای درست و حسابی به خصوص کشوهای اروپایی اصلا از این خبرا نیست . همه در هر شرایطی دارند مطالعه می کنند و یه چیزی یاد میگیرن و برای جامعه شون مفیدن . اگر واقعا کار واجبی ندارید اون گوشی و لپ تاپ رو بذارید کنار .

بازی های کامپیوتری تو شب برای چشم ضرر دارند

با پیشرفت تکنولوژی هر روز بازی های جذاب تری ساخته میشن . وقتی ما بچه بودیم تعداد بازی های کامپیوتری خیلی محدود بود اما الان انقدر تعداد بازی ها زیاد شده و هیچکس نمی تواند همه بازی های دنیا رو امتحان کنه . بازی های موبایلی ، بازی های PC و بازی های اکس باکس ، پلی استیشن و … . با وجود این همه بازی واقعا خیلی سخته که بازی نکنید . هر چقدر هم که اراده تون قوی باشد بازم وسوسه میشید . بازی های کامپیوتری به شدت کاربر رو درگیر می کنند ؛ دست ، مغز و چشم ها به طور دائم درگیرن .

بازی به تمرکز زیادی نیاز دارد به همین خاطر خیلی به بدن انسان فشار میاره . اما یه نکته مهم وجود دارد که خیلی از گیمر ها اصلا جدی نمیگیرن ! وقتی دارید بازی می کنید چشماتون به شدت درگیره و باید به صورت دقیق همه چیز رو با چشماتون دنبال کنید . این نوع پردازش ها برای چشم به شدت سنگینه و چشم ها رو خیلی زود خسته می کند . اما نکته مهم تر اینه که وقتی شما دارید بازی می کنید میزان زیادی از نور آبی ( بلولایت ) وارد چشماتون می شود . اکیدا توصیه میکنم شبا کمتر بازی کنید . چون بازی کردن بعد از تاریک شدن هوا ، در دراز مدت میتواند عواقب بسیار بدی رو به همراه داشته باشد . قدر چشماتون رو بدونید !

نور نمایشگر گوشی یا کامپیوتر تون رو تا حد امکان کم کنید

اگر بنا به هر دلیلی مجبورید بعد از تاریک شدن هوا هم با گوشی یا کامپیوتر تون کار کنید مثلا اگر میخواید حتما به علم فردا سر بزنید ببینید و مطالب جدید رو بخونید ? حتما حتما نور نمایشگر دستگاه تون رو تا حد امکان کم کنید تا شدت نور کم بشه و کمتر در معرض بلولایت قرار بگیرید . همین کار ساده می تواند تا حد زیادی خطرات نور آبی رو کاهش بده .

فیلتر کردن بلولایت با استفاده از برنامه های فیلتر نمایشگر

یکی از بهترین راه حل ها برای پیشگیری از خطرات بلولایت اینه که از نرم افزار های فیلتر کنندده نمایشگر استفاده کنید . برنامه هایی هستند که با استفاده از اونا می تونید نمایشگر گوشی تون رو فیلتر کنید تا کمتر در معرض نور آبی قرار بگیرید ! کاربران ویندوز می توانند از برنامه F.lux استفاده کنند . این برنامه به اتومات می تواند شب و روز رو تشخیص بده و نور نمایشگر کامپیوتر تون رو تنظیم کنه . به کاربران اندروید هم برنامه Blue light filter رو پیشنهاد میکنم که برنامه بسیار خوبیه اما اتومات نیست و با تاریک شدن هوا باید خودتون این برنامه رو به صورت دستی فعال کنید .

بعد از تاریک شدن هوا از عینک های ضد بلولایت استفاده کنید

۵

عینک هایی در بازار وجود دارند که می توانند نور آبی رو فیلتر کنند . شیشه این عینک ها ضد اشعه بلولایته و اجازه نمیده نور آبی از شیشه عینک عبور کنه . چون همونطور که عرض کردم لامپ های فلورسنت ( لامپ کم مصرف معمولی ) ، لامپ مهتابی و لامپ LED هم از خودشون نور آبی یا Blue light ساطع می کنند .

بنابراین اگر عینکی نیستین ، استفاده از عینک های ضد بلولایت بهترین گزینه است چون هم در نور لامپ ها رو فیلتر می کند و هم نمایشگر دستگاه های الکترونیکی . متاسفانه تو ایران این عینک ها یکم سخت گیر میاد و قیمتش هم یکم بالاست اما واقعا ارزششو دارد . تنها بدی این عینک ها اینه که خیلی ها اصلا حوصله عینک رو ندارند . اگه شما هم حوصله عینک زدن رو ندارید حتما از روش بالا استفاده کنید.

 

 




دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *